Motivate News

नेपालमा लगानी मैत्री वातावरण बन्दै छ : महानिर्देशक न्यौपाने

काठमाडौँ – विदेशी लगानीकर्ताहरु नेपालमा लगानी गर्न चाहान्छन् । तर लगानीकर्ताका लागि लगानी गर्न कानुनी जटिलताले गर्दा त्यति आकर्षित भएको देखीदैन् । केहि बर्ष नेपालमा चलेको द्धन्द र त्यसपछिको राजनितिक अस्थिरताले गर्दा लगानीकर्ता लगानी गर्न डराए । २०७२ सालको भुकम्प भन्दा अगाडि लगानी गर्न विदेशी लगानीकर्ताहरु नेपालमा आएर आशाको संचार गराएका थिए तर त्यो पनि भुकम्प पछि सुक्यो । अव नेपालमा संविधान पनि बनिसकेको छ, भुकम्पका पराकम्पन पनि आउन छोडिसकेका छन् । यस्तो अवस्थामा अहिले विदेशी लगानीकर्ता र लगानीको अवस्था कस्तो छ ?, किन विदेशीहरु नेपालमा लगानी गर्न चाँहादैनन् ? लगायतका विषयमा उद्योग मन्त्रालय, उद्योग विभागका महाँनिर्देशक महेश्वर न्यौपानेसंग कुराकानी गरेका छौँ प्रस्तुत छ, सोहि कुराकानीको सम्पादित अंश ।

नेपालमा बैदेशीक लगानीको अवस्था कस्तो छ ?

भुकम्प अघि त नेपालमा विदेशी लगानीकर्ताको चहलपहल राम्रै थियो तर भुकम्प पछि त्यति सन्तोसजनक छैन् । अव विस्तारै पहिलाको अवस्थामा फर्किदै छ ।

भुकम्पको बेला के कारणले लगानी कर्ताहरु डराएका होलान् ?

धेरै जसो ज्यानको जोखिमको कारणले लगानीकर्ताहरु संचालनमा आउन लागेका उद्योगहरु छोडेर गएको पाएका छौ । संञ्चालन गर्न तयारी गरेका उद्योगहरु पनि भुकम्पले गर्दा एक बर्ष ढिलो गरेर संचालनमा आएका पनि छन् । यो सव ज्यानको जोखिमका कारणले गर्दा हो ।

यसरी भुकम्पले गर्दा संचालनमा नआएका र म्याद सकिएका उद्योगहरुलाई विभागले कस्तोखालको सुविधा दिएको छ ?

संचालनको अनुमति लिएर म्याद सकिएका र भुकम्पले गर्दा संचालन हुन नसकेका उद्योगहरुलाई नेपाल सरकारले विदेशी लगानी कर्ताको व्यापारिक भिषा थप्न सिफारिस गरेर सहजिकरण गरेको छ ।

भुकम्प पछि लगानीकर्तालाई प्रोत्साहन गर्नेखालका केहि कार्यक्रमहरु ल्याउनु भएको छ ?

भुकम्प पछि हामी केहि लचिलो भएका छौँ । लगानीकर्ताका व्यावहारिक समस्याहरु हुन्छन् । संचालनमा ल्याउन नसके समय थपिदिने, लगानीकर्ताले भुकम्पको कारण लगानी ल्याउन सकिन अव विस्तारै ल्याउँछु भनेपछि व्यावसायीक भिषा सिफारिस गर्ने लगायतका कामहरुले लगानीकर्तालाई सहज वातावरण दिएका छौँ ।

नेपालमा कुन देशका लगानीकर्ताको लगानी धेरै छ ?

नेपालमा साना उद्योगहरुमा चिनको लगानी धेरै देखीन्छ भने ठुला तथा मझौला उद्योगहरुमा भारतको लगानी धेरै छ । अनुपातमा लगानी धेरै भारतको छ भने उद्योग संख्याको हिसावमा चिन अगाडि छ । त्यस्तै धेरै लगानी गर्ने अर्को देश भनेको हङकङ हो ।

विदेशी लगानीकर्ताले नेपालमा लगानी गर्न चाहे भने कसरी गर्नसक्छन्, के छ प्रक्रिया ?

पहिलो कुरो त उनीहरुले कुन क्षेत्रमा लगानी गर्नचाहेको हो, त्यो विषयमा स्पष्ट प्रपोजल तयार पार्न पर्यो । त्यसमा आफ्नो देशको स्टाटस सहितको कम्पनि भए कम्पनी प्रोफाइल नभए व्यक्तिगत विवरण सहितको एउटा आवेदन पेस गर्नपर्छ । त्यसपछि हामीले ति कागजजातहरु हेरेर लगानी गर्न दिने नदिने निर्णय गर्छौँ । पहिलो यो प्रक्रिया पुरागर्न लामो समय लाग्थ्यो तर अहिले प्रक्रिया पुर्याएर आएका संस्था वा व्यक्तिलाई एक हप्ता देखी दश दिन भित्र स्विकृति दिन्छौँ ।

उद्योग विभागबाट स्विकृति लिइसकेपछि अरु केहि गर्नपर्छ की ?

स्विकृति लिइसकेपछि कम्पनी दर्ता गर्नपर्छ । त्यसपछि भ्याट अथवा प्यानमा दर्ता भएर फेरी उद्योग दर्ताको लागि उद्योग विभागमा आउनुपर्छ । विदेशी लगानीकर्ताले पहिला उद्योग विभागबाट लगानीको लागि स्विकृति लिनपर्यो, त्यसपछि कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयबाट कम्पनी दर्ता गरि करमा जानपर्यो अनी फेरी उद्योग विभागमा आएर उद्योग दर्ता गर्नपर्यो । विदेशी लगानीकर्ताले कम्तिमा ५० लाख अनीवार्य लगानी गर्नुपर्ने हुन्छ ।

नेपालमा अहिले कतिओटा अद्योग दर्ता भएर संचालनमा आएका छन् ?

उद्योग विभागको डाटा अनुसार ६ हजार तिन सय भन्दा बढी उद्योगहरु दर्ता भएका छन् । जसमध्य आधा जति उद्योगमा विदेशी लगानीकर्ताको लगानी छ ।

कस्ता प्रकृतिको उद्योगमा विदेशीको जासो हुने गर्दछ ?

ठुला उद्योगहरुमा हाइड्रो र पर्यटनमा धेरै आक्रषण देखीन्छ भने सानामा तथा मझौला उद्योगहरु रेस्टुरेन्ट, एग्रीकल्चर फार्मीङ, म्यनीफ्याक्चरिङ लगायतमा लगानी गर्न आक्रषित भएको पाइन्छ ।

विदेशी लगानीकर्ताहरुलाई उद्योग विभागले के कस्ता सेवा सुविधाहरु उपलव्ध गराउँदै आएको छ ?

विदेशी लगानीकर्तालाई नियमित कानुनी रुपमा दिइने सेवाहरु सबै दिन्छौँ । विदेशी लगानी ल्याए देखी विदेशी लगानी रहदासम्म नेपालमा बस्ने भिषाको लागि सिफारिस गर्छौँ । स्वदेशी तथा विदेशी लगानी कर्ताले संयूक्त रुपमा लगानी गरेका छन् र विचमा केहि विवाध देखीयो भने विवाधको मध्यस्तकताको भुमिका पनि निर्वाह गर्छौँ । कतिपय मुद्याहरु म आफैले मिलाएको छु । विदेशी लगानीकर्तालाई अरु पर्ने समस्याहरुमा हामीले संबन्धीत कार्यालयमा सिफारिस गरिदिने, लेखापढि गरिदिने र भनीदिने लगायतका काममा सहयोग गर्दैआएका छौँ ।

अन्त्यमा

हामीले सुधारका धेरै कार्यक्रमहरु ल्याएका छौँ । अव हामी अनलाईन सिस्टममा जाँदैछौँ । उद्योग विभागका सम्पुर्ण परिपाटीहरु अटोमेशनमा जाँदैछन्, यसले गर्दा उद्योग विभागमा आएर कागज भरिरहन परेन् । विदेशबाटै आवेदन भर्न सकिन्छ ।

छिट्टै डिजिटल हस्ताक्षमा पनि जाँदैछौँ । कम्पनीको आधीकारीक व्यक्तिको हस्ताक्षर संकलन गरेर डिजिटलमा जाँदैछौँ । त्यस्तै अर्को कुरा उद्योग विभाग र कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालय विच एमओयू गरेका छौँ, जसले गर्दा हाम्रो संस्थाको डाटा कम्पनी रजिस्ट्रारले हेर्न पाउँछ भने कम्पनी रजिस्ट्रारको डाटा हामीले हेर्न पाउँछौँ । यसले गर्दा फाइल वोकेर डौडिरहन परेन् ।

अर्को कुरा एउटै फारम भरेपछि सबैतिर काम गर्ने खालको कमन फारमको अवधारण पनि अगाडि बढाएका छौँ । अहिले लगानी स्विकृतिको लागि एउटा, कम्पनी दर्ताको लागि अर्को, करमा अर्को फेरी उद्योग विभागमा पनि फारम भर्नपर्ने परिपाटी छ, यसको अन्त्यको लागि कमन फारमको सुरुवात हुँदैछ । यी सबै सेवाहरु आउँदो अगस्ट देखी सुचारु हुनेछन् ।

प्रतिकृया दिनुहोस्
isra-add

कृणादेवीलाई बचाउने इज्राएडले पायो समाज कल्याणबाट काम गर्न अनुमति

मंसिर १०, काठमाडौँ – नेपालमा भुकम्प पस्चात भुकम्प पिडतलाई आाकस्मिक सेवा गर्न आएको अन्तराष्ट्रिय गैर सरकारी सस्था इज्राएडले नेपालमा सामाजिक कार्य गर्न अनुमति पाएको छ । शुक्रबार समाज कल्याण परिषदसंग संझैँता गरेसंगै इज्राएडले औपचारीक रुपमा नेपालमा काम गर्न अनुमति पाएको हो ।...

Chature Dada Natak

चतुरे गाँउको फेरिएको चरित्र

चतुरे गाँउ, काभ्रेपलान्चोक — नेपाल सरकार र देशका राजनितिक दलहरु जुँगाको लडाँईमा व्यस्त भईरहेका बेला समुन्द्र पारिको देश इजरायलको एउटा संस्थाले काभ्रेपलान्चोकको सांगा नजिकैको गाँउमा गएर पिलपिल आशाको दियालो बालेको छ । इजरायलको चर्चित संस्था इजरा एडले काभ्रेपलान्चोकको नासिका गाविसमा पर्ने चतुरे...

fat

Nepal at high risk of diabetes

kathmandu – A data has revealed that obesity is the main cause behind the diabetes in Nepal. Some 16.7 per cent of the diabetes disease is found to be occurred in Nepal due to obesity. According to the World Health Organization, obesity...

26012016054233Ramesh-Darji-2-1000x0

Boy with rare skin disease seeks help for treatment

Jan 26, Kathmandu – Eleven-year-old Ramesh Darji of Bhimgithe in Baglung district suffers from a rare fungal disease and his condition is getting worse as he gets older. Darji’s face and body parts have been ravaged by unusual skin fungus.His parents have been...